همایش آروین البرز SEPJR 2 3 2026 04 17 تحول در راهبردهای تدریس ریاضی برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه از طریق ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی تحول در راهبردهای تدریس ریاضی برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه از طریق ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی 217 233 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مهدیه السادات کارشناسی ارشد مهندسی صنایع گرایش بهینه سازی سیستم ها دانشگاه پیام نور مرکز تهران شمال 2026 04 17 آموزش ریاضیات همواره یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های نظام آموزشی بوده است، و این چالش برای دانش‌آموزانی که با نیازهای ویژه دست و پنجه نرم می‌کنند، ابعاد بسیار گسترده‌تر و پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. یادگیری مفاهیم انتزاعی، استدلال منطقی و حل مسئله نیازمند رویکردهای شناختی است که در روش‌های تدریس سنتی به ندرت برای تمامی افراد با توانایی‌های متفاوت بهینه‌سازی شده‌اند. در سال‌های اخیر، ظهور فناوری‌های نوین به ویژه هوش مصنوعی، نویدبخش ایجاد تحولی شگرف در شخصی‌سازی آموزش و رفع موانع یادگیری برای این گروه از دانش‌آموزان بوده است. این مقاله مروری با هدف بررسی عمیق و جامع چگونگی تاثیر ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی بر راهبردهای تدریس ریاضی به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه تدوین شده است. روش‌شناسی این پژوهش مبتنی بر بررسی نظام‌مند متون و مقالات معتبر علمی منتشر شده در سال‌های اخیر است تا تصویری روشن از اثربخشی، فرصت‌ها و محدودیت‌های این فناوری ارائه دهد. یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد که سیستم‌های آموزشی هوشمند، دستیاران مجازی و پلتفرم‌های تطبیقی مبتنی بر هوش مصنوعی قادرند با تحلیل لحظه‌ای عملکرد یادگیرنده، محتوای آموزشی را با سرعت، سبک یادگیری و نیازهای شناختی هر دانش‌آموز تنظیم کنند. این امر نه تنها به درک بهتر مفاهیم ریاضی کمک می‌کند، بلکه استقلال، اعتماد به نفس و انگیزه تحصیلی را در دانش‌آموزان با نیازهای ویژه به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. در نهایت، مقاله به این نتیجه می‌رسد که ادغام هدفمند و آگاهانه هوش مصنوعی در برنامه‌های درسی ریاضی، نیازمند تغییر نگرش معلمان، فراهم کردن زیرساخت‌های مناسب و طراحی راهبردهای پداگوژیک متناسب با اکوسیستم دیجیتال است تا بتوان از پتانسیل کامل این فناوری در جهت تحقق عدالت آموزشی بهره‌مند شد. آموزش ریاضیات همواره یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های نظام آموزشی بوده است، و این چالش برای دانش‌آموزانی که با نیازهای ویژه دست و پنجه نرم می‌کنند، ابعاد بسیار گسترده‌تر و پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. یادگیری مفاهیم انتزاعی، استدلال منطقی و حل مسئله نیازمند رویکردهای شناختی است که در روش‌های تدریس سنتی به ندرت برای تمامی افراد با توانایی‌های متفاوت بهینه‌سازی شده‌اند. در سال‌های اخیر، ظهور فناوری‌های نوین به ویژه هوش مصنوعی، نویدبخش ایجاد تحولی شگرف در شخصی‌سازی آموزش و رفع موانع یادگیری برای این گروه از دانش‌آموزان بوده است. این مقاله مروری با هدف بررسی عمیق و جامع چگونگی تاثیر ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی بر راهبردهای تدریس ریاضی به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه تدوین شده است. روش‌شناسی این پژوهش مبتنی بر بررسی نظام‌مند متون و مقالات معتبر علمی منتشر شده در سال‌های اخیر است تا تصویری روشن از اثربخشی، فرصت‌ها و محدودیت‌های این فناوری ارائه دهد. یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد که سیستم‌های آموزشی هوشمند، دستیاران مجازی و پلتفرم‌های تطبیقی مبتنی بر هوش مصنوعی قادرند با تحلیل لحظه‌ای عملکرد یادگیرنده، محتوای آموزشی را با سرعت، سبک یادگیری و نیازهای شناختی هر دانش‌آموز تنظیم کنند. این امر نه تنها به درک بهتر مفاهیم ریاضی کمک می‌کند، بلکه استقلال، اعتماد به نفس و انگیزه تحصیلی را در دانش‌آموزان با نیازهای ویژه به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. در نهایت، مقاله به این نتیجه می‌رسد که ادغام هدفمند و آگاهانه هوش مصنوعی در برنامه‌های درسی ریاضی، نیازمند تغییر نگرش معلمان، فراهم کردن زیرساخت‌های مناسب و طراحی راهبردهای پداگوژیک متناسب با اکوسیستم دیجیتال است تا بتوان از پتانسیل کامل این فناوری در جهت تحقق عدالت آموزشی بهره‌مند شد. /downloadfilepdf/11419