همایش آروین البرز SEPJR 2 3 2026 01 28 نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده و احساس کنترل در ارتباط بین مشارکت اجتماعی و رضایت از زندگی سالمندان نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده و احساس کنترل در ارتباط بین مشارکت اجتماعی و رضایت از زندگی سالمندان 139 146 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA شهلا کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه زنجان 2026 01 26 هدف: هدف این پژوهش، تبیین و مدل‌سازی روابط ساختاری میان مشارکت اجتماعی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و احساس کنترل با رضایت از زندگی در سالمندان شهر تهران بود تا نقش‌های میانجی دو سازه اخیر به دقت مورد ارزیابی قرار گیرند. روش‌شناسی: طرح تحقیق کاربردی و از نوع همبستگی (مدل‌سازی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر) بود. جامعه آماری شامل سالمندان شهر تهران بوده و نمونه‌گیری به روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد. ابزارهای اندازه‌گیری شامل مقیاس‌های استاندارد متغیرهای پژوهش بودند. اعتبار مدل اندازه‌گیری بر اساس شاخص‌های روان‌سنجی بالا تأیید شد: آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (CR) بالاتر از و میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE) بالاتر از نشان‌دهنده پایایی و روایی همگرای قوی سازه‌ها بود. یافته‌ها: نتایج تحلیل مسیر نشان‌دهنده یک مدل ساختاری معنادار بود: 1. احساس کنترل با قوی‌ترین ضریب مسیر، بهترین پیش‌بین مثبت رضایت از زندگی است (). 2. حمایت اجتماعی ادراک‌شده به طور مثبت با رضایت از زندگی () و احساس کنترل () در ارتباط است. 3. مشارکت اجتماعی با رضایت از زندگی () و احساس کنترل () دارای رابطه مستقیم منفی و معنادار (هرچند با ضریب پایین) بود. 4. نقش‌های میانجیگری کامل و جزئی حمایت اجتماعی ادراک‌شده و احساس کنترل در ارتباط بین متغیرها تأیید شد. نتیجه‌گیری: بر خلاف پیش‌بینی نظریه‌های فعالیت، اثر مستقیم مشارکت اجتماعی بر رضایت از زندگی در این جامعه منفی است. این امر حاکی از آن است که کیفیت، اختیاری بودن و لذت‌بخش بودن مشارکت، عاملی تعیین‌کننده‌تر از صرف حضور است. مداخلات باید بر تقویت حس عاملیت و شبکه حمایتی کارآمد متمرکز شوند. هدف: هدف این پژوهش، تبیین و مدل‌سازی روابط ساختاری میان مشارکت اجتماعی، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و احساس کنترل با رضایت از زندگی در سالمندان شهر تهران بود تا نقش‌های میانجی دو سازه اخیر به دقت مورد ارزیابی قرار گیرند. روش‌شناسی: طرح تحقیق کاربردی و از نوع همبستگی (مدل‌سازی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر) بود. جامعه آماری شامل سالمندان شهر تهران بوده و نمونه‌گیری به روش تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد. ابزارهای اندازه‌گیری شامل مقیاس‌های استاندارد متغیرهای پژوهش بودند. اعتبار مدل اندازه‌گیری بر اساس شاخص‌های روان‌سنجی بالا تأیید شد: آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (CR) بالاتر از و میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE) بالاتر از نشان‌دهنده پایایی و روایی همگرای قوی سازه‌ها بود. یافته‌ها: نتایج تحلیل مسیر نشان‌دهنده یک مدل ساختاری معنادار بود: 1. احساس کنترل با قوی‌ترین ضریب مسیر، بهترین پیش‌بین مثبت رضایت از زندگی است (). 2. حمایت اجتماعی ادراک‌شده به طور مثبت با رضایت از زندگی () و احساس کنترل () در ارتباط است. 3. مشارکت اجتماعی با رضایت از زندگی () و احساس کنترل () دارای رابطه مستقیم منفی و معنادار (هرچند با ضریب پایین) بود. 4. نقش‌های میانجیگری کامل و جزئی حمایت اجتماعی ادراک‌شده و احساس کنترل در ارتباط بین متغیرها تأیید شد. نتیجه‌گیری: بر خلاف پیش‌بینی نظریه‌های فعالیت، اثر مستقیم مشارکت اجتماعی بر رضایت از زندگی در این جامعه منفی است. این امر حاکی از آن است که کیفیت، اختیاری بودن و لذت‌بخش بودن مشارکت، عاملی تعیین‌کننده‌تر از صرف حضور است. مداخلات باید بر تقویت حس عاملیت و شبکه حمایتی کارآمد متمرکز شوند. /downloadfilepdf/12112