Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز <meta name= فصلنامه یافته های نوین در علوم اجتماعی، علوم تربیتی و روانشناسی SEPJR 2 4 2026 05 27 رابطه سبک های فرزند پروری با بزهکاری در نوجوانان رابطه سبک های فرزند پروری با بزهکاری در نوجوانان 617 627 FA نرگس فدایی دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه آزاد اسلامی نرگس فدایی دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه آزاد اسلامی 2026 05 27 دوران نوجوانی، مرحله‌ای گذار و سرشار از دگرگونی‌های بنیادین است که با افزایش چشمگیر آسیب‌پذیری در برابر رفتارهای پرخطر و گرایش به بزهکاری همراه است. در این میان، نهاد خانواده به عنوان اولین و تأثیرگذارترین محیط اجتماعی، و به‌ویژه سبک‌های فرزندپروری که والدین به کار می‌گیرند، نقشی محوری و تعیین‌کننده در شکل‌دهی به سرنوشت نوجوانان، چه در جهت پیشگیری از انحرافات و چه در جهت تسهیل آن‌ها، ایفا می‌کنند. این مقاله مروری با هدف واکاوی عمیق و تحلیلی رابطه میان سبک‌های فرزندپروری و پدیده بزهکاری در میان نوجوانان، و با تمرکز ویژه بر پیامدهای رفتاری مترتب بر هر یک از این سبک‌های تربیتی، به بررسی جامع مطالعات داخلی و خارجی پرداخته است. روش تحقیق حاضر، «مرور روایتی» (Narrative Review) است که با استناد به یافته‌های پژوهش‌های پیشین، تصویری منسجم و جامع از وضعیت موجود ارائه می‌دهد. یافته‌های حاصل از تحلیل مطالعات، هم‌راستا با یکدیگر، نشان می‌دهند که سبک فرزندپروری مقتدرانه، که با ویژگی‌هایی چون تقویت خودکنترلی، نظارت فعال و سازنده والدین، و برقراری روابط عاطفی عمیق و مثبت میان والدین و فرزندان شناخته می‌شود، به عنوان سپری محافظتی در برابر گرایش نوجوانان به بزهکاری عمل می‌کند. در مقابل، سبک فرزندپروری مستبدانه، از طریق برانگیختن و تشدید پرخاشگری در نوجوانان، و سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه، که مشخصه اصلی آن فقدان نظارت کافی و عدم تعیین چارچوب‌های رفتاری روشن است، به طور قابل ملاحظه‌ای زمینه را برای بروز انحرافات رفتاری و ارتکاب بزهکاری مساعد می‌سازند. بر این اساس، نتایج این مقاله بر ضرورت حیاتی آموزش و توانمندسازی والدین در جهت اتخاذ و به‌کارگیری مؤثر سبک‌های فرزندپروری کارآمد، به عنوان راهبردی اساسی و پایدار در راستای کاهش و پیشگیری از پدیده بزهکاری نوجوانان، تأکید می‌ورزد. دوران نوجوانی، مرحله‌ای گذار و سرشار از دگرگونی‌های بنیادین است که با افزایش چشمگیر آسیب‌پذیری در برابر رفتارهای پرخطر و گرایش به بزهکاری همراه است. در این میان، نهاد خانواده به عنوان اولین و تأثیرگذارترین محیط اجتماعی، و به‌ویژه سبک‌های فرزندپروری که والدین به کار می‌گیرند، نقشی محوری و تعیین‌کننده در شکل‌دهی به سرنوشت نوجوانان، چه در جهت پیشگیری از انحرافات و چه در جهت تسهیل آن‌ها، ایفا می‌کنند. این مقاله مروری با هدف واکاوی عمیق و تحلیلی رابطه میان سبک‌های فرزندپروری و پدیده بزهکاری در میان نوجوانان، و با تمرکز ویژه بر پیامدهای رفتاری مترتب بر هر یک از این سبک‌های تربیتی، به بررسی جامع مطالعات داخلی و خارجی پرداخته است. روش تحقیق حاضر، «مرور روایتی» (Narrative Review) است که با استناد به یافته‌های پژوهش‌های پیشین، تصویری منسجم و جامع از وضعیت موجود ارائه می‌دهد. یافته‌های حاصل از تحلیل مطالعات، هم‌راستا با یکدیگر، نشان می‌دهند که سبک فرزندپروری مقتدرانه، که با ویژگی‌هایی چون تقویت خودکنترلی، نظارت فعال و سازنده والدین، و برقراری روابط عاطفی عمیق و مثبت میان والدین و فرزندان شناخته می‌شود، به عنوان سپری محافظتی در برابر گرایش نوجوانان به بزهکاری عمل می‌کند. در مقابل، سبک فرزندپروری مستبدانه، از طریق برانگیختن و تشدید پرخاشگری در نوجوانان، و سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه، که مشخصه اصلی آن فقدان نظارت کافی و عدم تعیین چارچوب‌های رفتاری روشن است، به طور قابل ملاحظه‌ای زمینه را برای بروز انحرافات رفتاری و ارتکاب بزهکاری مساعد می‌سازند. بر این اساس، نتایج این مقاله بر ضرورت حیاتی آموزش و توانمندسازی والدین در جهت اتخاذ و به‌کارگیری مؤثر سبک‌های فرزندپروری کارآمد، به عنوان راهبردی اساسی و پایدار در راستای کاهش و پیشگیری از پدیده بزهکاری نوجوانان، تأکید می‌ورزد. https://sepjr.ir/downloadfilepdf/12738