همایش آروین البرز SEPJR 2 2 2025 11 02 The Effect of Sleep Quality on Quality of Life and Perceived Stress: A Comparative Study Among Different Age Groups in the Community اثر کیفیت خواب بر کیفیت زندگی و استرس ادراک‌شده: پژوهشی مقایسه‌ای میان گروه‌های سنی مختلف در جامعه 207 224 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA شعرا کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران. خاطره کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران. نسرین کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران. امیرمحمد دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران. فاطمه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران. 2025 10 17 Sleep is one of the most fundamental biological and psychological processes in humans, which plays a decisive role in restoring energy, regulating emotions, and maintaining cognitive balance. Reduced sleep quality can lead to increased stress, mood swings, and decreased life satisfaction; a phenomenon that has become more widespread in today's urban societies due to work, environmental pressures, and mental disorders. Accordingly, the present study aimed to investigate the effect of sleep quality on quality of life and perceived stress among different age groups of Andimeshk society to clarify possible intergenerational differences and the internal relationship of these variables in the cultural and social context of Iran. The study method was descriptive-correlational and conducted between February 1403 and September 1404. The statistical population included Andimeshk citizens and the research sample was 300 people who were selected by cluster random sampling from four age groups: youth, middle-aged, elderly, and early adults. The research instruments included the Pittsburgh Sleep Quality Scale (PSQI), the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL-BREF), and the Perceived Stress Scale (PSS-10). Data were analyzed using SPSS26 and AMOS24 software using Pearson correlation tests, analysis of variance, and structural equation modeling. The findings showed that there was a positive and significant relationship between sleep quality and quality of life (r=0.52, p<0.01), and a negative and significant relationship between sleep quality and perceived stress (r=&minus;0.43, p<0.01); also, a significant difference in sleep quality between different age groups was recorded in favor of young people (F(3,296)=7.94, p<0.001). The structural model of the research had a good fit (CFI=0.93, RMSEA=0.061). As a result, optimal sleep is a key factor in improving quality of life and reducing psychological stress, and promoting sleep hygiene behaviors, especially in the elderly and those with stressful jobs, can significantly improve the mental and social health of the urban community of Andimeshk. خواب یکی از بنیادی‌ترین فرایندهای زیستی و روانی انسان است که نقش تعیین‌کننده‌ای در بازسازی انرژی، تنظیم هیجان و حفظ تعادل شناختی دارد. کاهش کیفیت خواب می‌تواند به افزایش استرس، افت خلق و کاهش رضایت از زندگی منجر شود؛ پدیده‌ای که در جوامع شهری امروز به علت فشارهای کاری، محیطی و اضطرابات روانی گسترده‌تر شده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر کیفیت خواب بر کیفیت زندگی و استرس ادراک‌شده در میان گروه‌های سنی مختلف جامعه اندیمشک انجام شد تا تفاوت‌های احتمالی میان‌نسلی و ارتباط درونی این متغیرها در بستر فرهنگی و اجتماعی ایران روشن گردد. روش مطالعه به‌صورت توصیفی‌ـ‌همبستگی و در بازه زمانی بهمن ۱۴۰۳ تا شهریور ۱۴۰۴ اجرا شد. جامعه آماری شامل شهروندان اندیمشک و نمونه پژوهش ۳۰۰ نفر بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای از چهار گروه سنی جوانان، میانسالان، سالمندان و بزرگسالان اولیه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI)، پرسش‌نامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (WHOQOL‑BREF) و مقیاس استرس ادراک‌شده (PSS‑10) بود. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS 26 و AMOS 24 با آزمون‌های همبستگی پیرسون، تحلیل واریانس و مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد بین کیفیت خواب و کیفیت زندگی رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد (r=0.52, p<0.01)، و میان کیفیت خواب و استرس ادراک‌شده رابطه‌ای منفی و معنادار (r=&minus;0.43, p<0.01) مشاهده شد؛ همچنین تفاوت معنی‌داری در کیفیت خواب گروه‌های سنی مختلف به سود جوانان ثبت گردید (F(3,296)=7.94, p<0.001). مدل ساختاری پژوهش برازش مطلوبی داشت (CFI = 0.93, RMSEA = 0.061). در نتیجه، خواب مطلوب عاملی کلیدی در ارتقای کیفیت زندگی و کاهش استرس روانی است و ترویج رفتارهای بهداشت خواب، به‌ویژه در گروه سالمندان و مشاغل پرتنش، می‌تواند بهبود چشمگیری در سلامت روان و اجتماعی جامعه شهری اندیمشک ایجاد کند. /downloadfilepdf/1648649