Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز <meta name= sepjr 3 1 2026 08 08 فراتر از دوگانه ساختار و فرهنگ: ارائه یک چارچوب نظری ترکیبی برای تحلیل موانع توانمندسازی سیاسی زنان در جوامع در حال توسعه فراتر از دوگانه ساختار و فرهنگ: ارائه یک چارچوب نظری ترکیبی برای تحلیل موانع توانمندسازی سیاسی زنان در جوامع در حال توسعه 165 174 FA پروانه کریمی خرقانی کارشناسی ارشد جامعهشناسی گرایش زن و خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی پروانه کریمی خرقانی کارشناسی ارشد جامعهشناسی گرایش زن و خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی 2026 08 08 توانمندسازی سیاسی زنان در جوامع در حال توسعه، همواره در میانۀ دو دسته تبیین ساختاری و فرهنگی گرفتار آمده است؛ رویکردهایی که هر یک به تنهایی از عهدۀ تبیین پیچیدگی موانع برنمی آیند. این مقاله با نقد دوگانۀ «ساختار در برابر فرهنگ»، چارچوبی نظری ترکیبی ارائه می دهد که در آن ساختارهای رسمی و غیررسمی، نظام های معنایی فرهنگی و عاملیت فردی و جمعی زنان به گونه ای دیالکتیکی با یکدیگر پیوند می یابند. با استفاده از مرور نظام مند ۳۷ منبع معتبر فارسی و انگلیسی که موانع مشارکت و توانمندسازی سیاسی زنان را در کشورهایی مانند ایران، پاکستان، نیجریه، اتیوپی و ترکیه کاویده اند، تحلیل حاضر نشان می دهد که موانع ساختاری (نظام های انتخاباتی، قوانین تبعیض آمیز، منابع اقتصادی) و موانع فرهنگی (هنجارهای مردسالارانه، کلیشه های جنسیتی، خوانش های دینی محدودکننده) نه فقط هم زمان، بلکه به طور متقابل یکدیگر را بازتولید می کنند. چارچوب پیشنهادی سه حوزۀ اصلی «ساختار فرصت سیاسی»، «زمینۀ فرهنگی» و «منابع عاملیتی» را در کانون تحلیل قرار می دهد و مسیرهای درهم تنیدۀ علی را ترسیم می کند. در پایان، دلالت های این چارچوب برای پژوهش های تطبیقی و سیاست گذاری در زمینۀ توانمندسازی سیاسی زنان در جوامع در حال توسعه بحث می شود. توانمندسازی سیاسی زنان در جوامع در حال توسعه، همواره در میانۀ دو دسته تبیین ساختاری و فرهنگی گرفتار آمده است؛ رویکردهایی که هر یک به تنهایی از عهدۀ تبیین پیچیدگی موانع برنمی آیند. این مقاله با نقد دوگانۀ «ساختار در برابر فرهنگ»، چارچوبی نظری ترکیبی ارائه می دهد که در آن ساختارهای رسمی و غیررسمی، نظام های معنایی فرهنگی و عاملیت فردی و جمعی زنان به گونه ای دیالکتیکی با یکدیگر پیوند می یابند. با استفاده از مرور نظام مند ۳۷ منبع معتبر فارسی و انگلیسی که موانع مشارکت و توانمندسازی سیاسی زنان را در کشورهایی مانند ایران، پاکستان، نیجریه، اتیوپی و ترکیه کاویده اند، تحلیل حاضر نشان می دهد که موانع ساختاری (نظام های انتخاباتی، قوانین تبعیض آمیز، منابع اقتصادی) و موانع فرهنگی (هنجارهای مردسالارانه، کلیشه های جنسیتی، خوانش های دینی محدودکننده) نه فقط هم زمان، بلکه به طور متقابل یکدیگر را بازتولید می کنند. چارچوب پیشنهادی سه حوزۀ اصلی «ساختار فرصت سیاسی»، «زمینۀ فرهنگی» و «منابع عاملیتی» را در کانون تحلیل قرار می دهد و مسیرهای درهم تنیدۀ علی را ترسیم می کند. در پایان، دلالت های این چارچوب برای پژوهش های تطبیقی و سیاست گذاری در زمینۀ توانمندسازی سیاسی زنان در جوامع در حال توسعه بحث می شود. https://sepjr.ir/downloadfilepdf/19718