Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز <meta name= فصلنامه یافته های نوین در علوم اجتماعی، علوم تربیتی و روانشناسی SEPJR 3 1 2026 08 01 Investigating the Relationship between Attachment Styles and Academic Motivation and Academic Achievement of Students بررسی رابطه سبک های دلبستگی با انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان 306 319 FA Nazanin Haghighat Bayan دکتری روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن. (استادیار و هیئت علمی دانشگاه طلوع مهر). نازنین حقیقت بیان دکتری روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن. (استادیار و هیئت علمی دانشگاه طلوع مهر). 2026 07 23 انگیزش و پیشرفت تحصیلی از شاخص های بنیادین کارآمدی نظام های آموزش عالی به شمار می روند که تحت تأثیر متغیرهای روان شناختی، شناختی و بافتی گوناگونی شکل می گیرند. در میان پیش آیندهای زیربنایی شخصیت، سبک های دلبستگی به عنوان الگوهای تثبیت شده سازگاری عاطفی و شناختی، نقش تعیین کننده ای در هدایت انرژی روانی دانشجویان به سوی کنش وری آکادمیک ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و سنتز نظام مند رابطه سبک های دلبستگی با انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان و شناسایی سازوکارهای میانجی و تعدیل کننده حاکم بر این روابط به رشته تحریر درآمده است. این پژوهش به شیوه مروری نظام مند انجام شد. با جستجوی هدفمند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و بین المللی نظیر ScienceDirect ،Scopus ،PubMed،SID ،Magiran و Noormags با استفاده از کلیدواژه های تخصصی در بازه زمانی مشخص، اسناد و مقالات مرتبط شناسایی شدند. پس از ارزیابی کیفی، غربالگری و اعمال معیارهای دقیق ورود و خروج، مقالات همسو با اهداف پژوهش انتخاب و با رویکرد تحلیل محتوای مضمونی و سنتز تطبیقی مورد تحلیل قرار گرفتند. سنتز یافته های پژوهش ها نشان داد که سبک دلبستگی ایمن همبستگی مثبت و معناداری با مؤلفه های انگیزش درونی، اشتیاق تحصیلی، جهت گیری هدف تسلط محور و بهبود پیشرفت تحصیلی دانشجویان دارد. در مقابل، سبک های دلبستگی ناایمن اضطرابی و اجتنابی رابطه منفی و معناداری با انگیزش تحصیلی نشان داده و پیش بینی کننده افت عملکرد تحصیلی، فرسودگی، اهمال کاری و اجتناب از موقعیت های چالش برانگیز یادگیری هستند. علاوه بر این، متغیرهای روان شناختی شامل خودکارآمدی تحصیلی، تاب آوری، خودتنظیمی و مهارت های حل مسئله به عنوان میانجی های شناختی-هیجانی قوی عمل کرده و کیفیت رابطه استاد-دانشجو و جو روانی-حمایتی کلاس، اثرات منفی سبک های ناایمن را تعدیل می نمایند. بر مبنای یافته ها، سبک های دلبستگی از طریق بازنمایی های درونی خود و دیگران، مسیر دستیابی به اهداف تحصیلی را جهت دهی می کنند. بنابراین، ارتقای سلامت روان و موفقیت آکادمیک دانشجویان نیازمند طراحی مداخلات شناختی-رفتاری، ایجاد پایگاه های امن روان شناختی در دانشگاه ها، آموزش سبک های تدریس حمایتی به اساتید و توانمندسازی سازه های میانجی نظیر خودکارآمدی و تاب آوری است. انگیزش و پیشرفت تحصیلی از شاخص های بنیادین کارآمدی نظام های آموزش عالی به شمار می روند که تحت تأثیر متغیرهای روان شناختی، شناختی و بافتی گوناگونی شکل می گیرند. در میان پیش آیندهای زیربنایی شخصیت، سبک های دلبستگی به عنوان الگوهای تثبیت شده سازگاری عاطفی و شناختی، نقش تعیین کننده ای در هدایت انرژی روانی دانشجویان به سوی کنش وری آکادمیک ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و سنتز نظام مند رابطه سبک های دلبستگی با انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانشجویان و شناسایی سازوکارهای میانجی و تعدیل کننده حاکم بر این روابط به رشته تحریر درآمده است. این پژوهش به شیوه مروری نظام مند انجام شد. با جستجوی هدفمند در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و بین المللی نظیر ScienceDirect ،Scopus ،PubMed،SID ،Magiran و Noormags با استفاده از کلیدواژه های تخصصی در بازه زمانی مشخص، اسناد و مقالات مرتبط شناسایی شدند. پس از ارزیابی کیفی، غربالگری و اعمال معیارهای دقیق ورود و خروج، مقالات همسو با اهداف پژوهش انتخاب و با رویکرد تحلیل محتوای مضمونی و سنتز تطبیقی مورد تحلیل قرار گرفتند. سنتز یافته های پژوهش ها نشان داد که سبک دلبستگی ایمن همبستگی مثبت و معناداری با مؤلفه های انگیزش درونی، اشتیاق تحصیلی، جهت گیری هدف تسلط محور و بهبود پیشرفت تحصیلی دانشجویان دارد. در مقابل، سبک های دلبستگی ناایمن اضطرابی و اجتنابی رابطه منفی و معناداری با انگیزش تحصیلی نشان داده و پیش بینی کننده افت عملکرد تحصیلی، فرسودگی، اهمال کاری و اجتناب از موقعیت های چالش برانگیز یادگیری هستند. علاوه بر این، متغیرهای روان شناختی شامل خودکارآمدی تحصیلی، تاب آوری، خودتنظیمی و مهارت های حل مسئله به عنوان میانجی های شناختی-هیجانی قوی عمل کرده و کیفیت رابطه استاد-دانشجو و جو روانی-حمایتی کلاس، اثرات منفی سبک های ناایمن را تعدیل می نمایند. بر مبنای یافته ها، سبک های دلبستگی از طریق بازنمایی های درونی خود و دیگران، مسیر دستیابی به اهداف تحصیلی را جهت دهی می کنند. بنابراین، ارتقای سلامت روان و موفقیت آکادمیک دانشجویان نیازمند طراحی مداخلات شناختی-رفتاری، ایجاد پایگاه های امن روان شناختی در دانشگاه ها، آموزش سبک های تدریس حمایتی به اساتید و توانمندسازی سازه های میانجی نظیر خودکارآمدی و تاب آوری است. https://sepjr.ir/downloadfilepdf/2249100