1
اخبار سایت اخبار سایت
اخلاق و تربیت در عصر هوش مصنوعی؛ چالش‌ها و سیاست‌های تربیتی در مدارس ابتدایی
دوره 2، شماره 1، 1404، صفحات 407 - 418
نویسندگان : زهرا کرم رضاپور* 1، فریبا بیرانوند 2، زهرا آذرطوس 3
1- کارشناسی مدیریت، لرستان، خرم آباد، ناحیه یک، ایران
2- کارشناسی معارف، لرستان، خرم آباد، ناحیه یک، ایران
3- کارشناسی آموزش ابتدایی، دانشگاه پیام نور، نورآباد، ایران
چکیده :
ورود هوش مصنوعی (AI) به عرصه آموزش، پارادایم‌های تربیتی را با تحولی بنیادین روبرو کرده است. در دوره ابتدایی که دوران تثبیت ارزش‌های اخلاقی و مهارت‌های اجتماعی است، تعامل با الگوریتم‌ها می‌تواند هم‌زمان فرصت‌ساز و چالش‌برانگیز باشد. این مقاله به بررسی ابعاد اخلاقی حضور هوش مصنوعی در مدارس، مخاطراتی نظیر کاهش تعامل انسانی و سوگیری‌های الگوریتمی، و ضرورت تدوین سیاست‌های تربیتی مبتنی بر «انسان‌محوری» می‌پردازد. هدف نهایی، ارائه راهکارهایی برای گذار از آموزش سنتی به آموزش هوشمند، بدون آسیب به ساحت‌های تربیتی است. تحول دیجیتال و ورود هوش مصنوعی به آموزش ابتدایی، افق‌های تازه‌ای برای یادگیری شخصی‌سازی‌شده، ارزشیابی هوشمند و تسهیل فرایندهای آموزشی گشوده است؛ اما در کنار این فرصت‌ها، نگرانی‌های اخلاقی و تربیتی عمیقی نیز پدید آمده‌اند. این مقاله با رویکردی تحلیلی، به بررسی چالش‌های اخلاقی و تربیتی در مواجهه با فناوری‌های هوشمند در مدارس ابتدایی می‌پردازد و به‌ویژه بر نقش سیاست‌های تربیتی در هدایت هوشمندانه این تحولات تأکید دارد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اخلاق در عصر هوش مصنوعی، تنها ناظر بر استفاده مسئولانه از فناوری نیست، بلکه شامل تربیت اخلاقی دانش‌آموزان در زیست‌جهان دیجیتال نیز می‌شود. پیاده‌سازی سیاست‌های یادگیری انسان‌محور، آموزش سواد رسانه‌ای و اخلاق داده، و بازتعریف نقش معلم به عنوان «راهنمای رشد اخلاقی و دیجیتال» از جمله راهبردهای اساسی برای برقراری تعادل میان نوآوری فناورانه و ارزش‌های انسانی در آموزش ابتدایی است.