در دهه‌های اخیر گسترش شبکه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های زندگی در عصر دیجیتال تبدیل شده و شیوه‌های ارتباط، تعامل اجتماعی و شکل‌گیری هویت فردی را به‌طور قابل توجهی تغییر داده است. اگرچه این پلتفرم‌ها فرصت‌های گسترده‌ای برای تبادل اطلاعات، گسترش روابط اجتماعی و دسترسی سریع به محتوا فراهم کرده‌اند، اما هم‌زمان نگرانی‌هایی درباره پیامدهای روان‌شناختی استفاده از آن‌ها نیز مطرح شده است. یکی از مهم‌ترین مسائل مطرح در این زمینه، تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سلامت روان کاربران است. در این میان، دو مفهوم «مقایسه اجتماعی» و «ترس از دست دادن» یا FoMO به‌عنوان سازوکارهایی مهم شناخته می‌شوند که می‌توانند تجربه کاربران از شبکه‌های اجتماعی و ارزیابی آن‌ها از زندگی خود را تحت تأثیر قرار دهند. هدف این مقاله بررسی نقش مقایسه اجتماعی و پدیده FoMO در شکل‌گیری پیامدهای روان‌شناختی استفاده از شبکه‌های اجتماعی و تبیین تأثیر آن‌ها بر سلامت روان کاربران است. این پژوهش با رویکرد مروری انجام شده و در آن تلاش شده است با تحلیل و ترکیب یافته‌های پژوهش‌های داخلی مرتبط با شبکه‌های اجتماعی، سلامت روان، مقایسه اجتماعی و FoMO، تصویری جامع از تعامل این عوامل ارائه شود. یافته‌های بررسی نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی بستر مناسبی برای تشدید فرایند مقایسه اجتماعی فراهم می‌کنند، زیرا کاربران به‌طور مداوم در معرض بازنمایی‌های گزینشی و اغلب مثبت از زندگی دیگران قرار دارند. این وضعیت می‌تواند زمینه‌ساز مقایسه‌های بالارونده، کاهش رضایت از زندگی، تضعیف عزت نفس و افزایش احساس ناکافی بودن شود. همچنین پدیده FoMO با ایجاد نگرانی مداوم درباره از دست دادن تجربیات یا رویدادهای اجتماعی، موجب افزایش اضطراب، وابستگی به شبکه‌های اجتماعی و کاهش تمرکز در فعالیت‌های روزمره می‌شود. تعامل میان مقایسه اجتماعی و FoMO می‌تواند چرخه‌ای از فشار روانی ایجاد کند که در نهایت با افزایش احساس تنهایی، اضطراب اجتماعی و کاهش کیفیت روابط واقعی همراه است.

سلامت روان شبکه‌های اجتماعی مقایسه اجتماعی ترس از دست دادن (FoMO) سواد رسانه‌ای